Otwarcie Centrum Usług Społecznych w Łazach – nowe spojrzenie na usługi społeczne

25 listopada w Łazach odbyło się uroczyste otwarcie Centrum Usług Społecznych – jednostki, która oficjalnie zastąpiła dotychczasowy Ośrodek Pomocy Społecznej i rozpoczęła działalność w nowej formule. Wydarzenie składało się z dwóch części: oficjalnego otwarcia i zwiedzania siedziby przy ul. Pocztowej 14, a następnie konferencji oraz wystąpień zaproszonych gości w sali konferencyjnej Urzędu Miejskiego w Łazach przy ul. Spółdzielczej 2.

Gmina Łazy należy do nielicznych samorządów województwa śląskiego, które zdecydowały się przystąpić do nowatorskiego projektu tworzenia Centrów Usług Społecznych – modelu usprawniającego system wsparcia mieszkańców oraz poprawiającego koordynację usług społecznych. Przekształcenie OPS w CUS umożliwia rozszerzenie oferty usług, wzmocnienie współpracy międzyinstytucjonalnej, elastyczne reagowanie na potrzeby mieszkańców oraz większe otwarcie na integrację lokalnej społeczności.

Uroczystość rozpoczęła się o godz. 11:00 powitaniem licznie przybyłych gości, którymi byli m.in. posłowie na Sejm RP: Barbara Dolniak, Mateusz Bochenek i Waldemar Andzel, Adam Zaczkowski - I wicewojewoda śląski, Piotr Polok - zastępca dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, Ilona Pelon, sekretarz Gminy Łazy, starosta zawierciański Teresa Mucha-Popiel, wicestarosta Maria Milejska, członkowie zarządu powiatu Grzegorz Piłka oraz Karol Hadrych i radny powiatowy Marek Pałasz, przedstawiciele samorządów i instytucji pomocy społecznej z całego regionu. Gości powitali gospodarze wydarzenia:  dyrektor Centrum Usług Społecznych w Łazach Monika Wierzbicka i burmistrz Łaz Maciej Kaczyński, którzy podkreślili, że dzień otwarcia jest zwieńczeniem wielomiesięcznej pracy zespołu, partnerów i instytucji zaangażowanych w proces przekształcenia. Po oficjalnym przecięciu wstęgi uczestnicy wydarzenia mieli okazję zwiedzić nową siedzibę CUS i zapoznać się z jej funkcjami oraz wyposażeniem.

Druga część wydarzenia, którą poprowadziła dyrektor CUS Monika Wierzbicka, odbyła się w sali konferencyjnej budynku KTS. Podczas spotkania zaprezentowana została struktura i oferta nowo powstałej jednostki. Podkreślono, że Centrum Usług Społecznych będzie prowadziło działania skierowane do wszystkich mieszkańców – od rodzin, poprzez osoby starsze, po grupy aktywne i organizacje społeczne. CUS będzie również pełniło funkcję koordynatora lokalnych działań społecznych, rozwijając współpracę z organizacjami pozarządowymi, środowiskami lokalnymi i instytucjami publicznymi.

„Dzisiejszy dzień jest wyjątkowy. Po przekształceniu Ośrodka Pomocy Społecznej w Centrum Usług Społecznych, możemy wspólnie rozpocząć nowy etap w systemie wsparcia mieszkańców naszej gminy. Jako osoba od lat działająca na rzecz społeczeństwa obserwuję jak zmienia się rzeczywistość społeczna wokół nas. Widzimy, że pomoc społeczna nie może ograniczać się jedynie do reagowania na trudności, musi być nowoczesna, zintegrowana i bliska człowiekowi. Centrum Usług Społecznych jest właśnie odpowiedzią na te wyzwania. To miejsce współpracy, dialogu i wsparcia, w którym łączymy siły wielu instytucji, organizacji i ludzi dobrej woli. Ta idea współpracy była wyraźnie zauważalna już od samego początku procesu przekształcania. Na każdym etapie od diagnozowania potrzeb po warsztaty gminne aktywnie uczestniczyli w nich nie tylko ówcześni pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej, ale również przedstawiciele lokalnych organizacji pozarządowych, w tym organizacji senioralnych, dyrektorzy jednostek organizacyjnych Gminy Łazy, radni i lokalni liderzy. To dzięki temu możliwe było stworzenie przestrzeni, w której wsparcie usługowe staje się wspólnym działaniem, a nie tylko obowiązkiem jednej instytucji” – powiedziała dyrektor CUS Monika Wierzbicka. „Dziękuję wszystkim za obecność. W szczególny sposób dziękuję przedstawicielom władz samorządowych, radnym, partnerom, instytucjom współpracującym oraz wszystkim osobom zaangażowanym w ten proces. Dziękuję także wszystkim pracownikom CUS w Łazach za mądrą, wrażliwą i pełną odpowiedzialności pracę, jednocześnie życząc dużo siły, satysfakcji, docenienia oraz wiary, że to, co robicie, ma ogromne znaczenie. Niech każdy dzień przynosi poczucie sensu i dumy z pomagania ludziom” – dodała dyrektor CUS.

W tym miejscu w formie prezentacji pt. „Zmiana z myślą o mieszkańcach – transformacja OSP w CUS” przypomniano, że utworzenie Centrum Usług Społecznych było możliwe dzięki szeroko zakrojonym pracom modernizacyjnym budynku przy ul. Pocztowej 14. W ramach projektu „CUS – nowe spojrzenie na usługi społeczne” przeprowadzono rozbudowę i adaptację obiektu, dostosowując go do potrzeb osób starszych, z niepełnosprawnościami i wszystkich mieszkańców wymagających wsparcia. Przebudowano wejście, wykonano windę, zmodernizowano instalacje i stworzono przyjazną przestrzeń do świadczenia usług społecznych. Podkreślono, że celem modernizacji było zapewnienie komfortu, dostępności i bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom.

„Przez wiele lat w naszej gminie rozwinęło się wiele organizacji senioralnych, które bardzo dobrze funkcjonują. To w nich swoje miejsce znalazło wielu seniorów, którzy są samodzielni, chcą wyjść z domu, spotkać się ze znajomymi i mają wiele pomysłów, aby coś fajnego w swoim życiu robić dla siebie i społeczeństwa. Od tych samych seniorów zaczęły pojawiać się sygnały, że są osoby, które potrzebują wsparcia. Dlatego kiedy pojawił się pilotażowy projekt Centrum Usług Społecznych nie wahaliśmy się ani chwili i w tym momencie jesteśmy jedną z niewielu gmin województwa śląskiego realizujących projekt, w oparciu o który będziemy mogli rozwinąć skrzydła jeszcze bardziej. Bardzo się cieszę, że są dzisiaj wśród nas przedstawiciele Ośrodków Pomocy Społecznej z powiatu zawierciańskiego. Służymy wsparciem, pomocą i doświadczeniem i zachęcamy, abyście zaszczepili podobne działania w swoich ośrodkach” - zachęcał burmistrz Łaz Maciej Kaczyński.

Po wystąpieniu burmistrza przedstawiono zakres działalności CUS, obejmujący m.in. usługi opiekuńcze, asystenckie i społeczne, realizowane przez nowo zatrudnionych specjalistów. Wśród nich znajdują się m.in. koordynatorzy indywidualnych planów społecznych, organizatorzy usług społecznych i pomocy, organizator społeczności lokalnej, psycholog, prawnik, logopeda/oligofrenopedagog, rehabilitant, pielęgniarka, asystenci osobowi oraz opiekunowie środowiskowi i wytchnieniowi. Jednostka przygotowuje także nowe formy wsparcia, takie jak transport dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami, doradztwo prawne, wsparcie psychologiczne oraz wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego.

„Kiedy przystępowaliśmy do realizacji tego projektu, był on zapisany na kartce w piętnastu zdaniach, z kilkoma wskaźnikami i kwotą budżetu — bez konkretnej treści. W województwie śląskim mamy 160 samorządów, z czego tylko 13 zdecydowało się wejść na głęboką wodę i podjąć wyzwanie tworzenia CUS. Trzy z nich realizowały projekt w poprzedniej perspektywie unijnej, a dziesięć — w obecnej. Początkowo zakładaliśmy współpracę z 5–6 gminami, jednak kiedy okazało się, że aż dziesięć z nich jest gotowych przystąpić do projektu, zwiększyliśmy pulę środków z 30 mln do 51 mln zł, czyli do pełnej wartości przedsięwzięcia dla wszystkich gmin. To było ogromne wyzwanie, które jak dotąd przebiega zgodnie z planem. Oczywiście dla samorządów kluczowe jest stworzenie odpowiedniej infrastruktury i zaplecza do realizacji usług, jednak to właśnie same usługi są najistotniejsze. Mówimy tu o zupełnie nowej koncepcji działania — odejściu od tradycyjnego systemu pomagania. To już nie jest klasyczna pomoc społeczna skierowana do wąskiej grupy osób, lecz nowe otwarcie i działania na rzecz całego społeczeństwa: zarówno osób w trudnej sytuacji, jak i tych dobrze funkcjonujących. Powstanie Centrum Usług Społecznych, nazywane przez głównego autora koncepcji, prof. Marka Rymszę, „kroczącą zmianą”, oznacza stopniowe przekształcanie systemu pomocy społecznej. Każdy, kto dziś decyduje się na utworzenie CUS, otwiera sobie drogę do nowej perspektywy działania — przełamującej dotychczasowe standardy i stereotypy opieki społecznej. A to jest po prostu konieczne” -  powiedział Piotr Polok, zastępca dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej.

Piotr Polok zwrócił dodatkowo uwagę na znaczenie CUS jako modelowej jednostki, która w sposób kompleksowy odpowiada na lokalne potrzeby, integruje działania różnych środowisk oraz stanowi ważny element rozwoju usług społecznych w regionie.

W trakcie uroczystości uhonorowano pracowników CUS z okazji Dnia Pracownika Socjalnego. Podkreślono ich zaangażowanie, empatię oraz codzienną pracę na rzecz mieszkańców, a następnie wręczono kwiaty i przekazano życzenia.

Ostatnią część wydarzenia stanowił poczęstunek oraz rozmowy w kuluarach, które były okazją do wymiany doświadczeń, podzielenia się opiniami i omówienia planów na przyszłość.

Otwarcie Centrum Usług Społecznych w Łazach to ważny krok w kierunku budowania nowoczesnego, dostępnego i zintegrowanego systemu wsparcia społecznego. Dzięki zaangażowaniu samorządu, pracowników i partnerów lokalnych powstało miejsce, które realnie odpowiada na potrzeby mieszkańców, wzmacnia ich potencjał i wspiera rozwój społeczności lokalnej.