Pierwsza wzmianka o Łazach pochodzi z Materiałów do słownika historyczno-geograficzno-fizycznego województwa krakowskiego w dobie Sejmu Czteroletniego w roku 1790. Miejscowość była wówczas przysiółkiem należącym do dóbr Rokitna Szlacheckiego w powiecie lelowskim. W 1790 roku w przyległości Rokitna Szlacheckiego pod nazwą "na Łazach", wymieniony jest browar wybudowany przez Kazimierza Szenbeka, w którym pracowali Żydzi zamieszkujący w Rokitnie. W 1791 roku przy browarze wybudowano dom, w którym zamieszkały dwie rodziny zatrudnione przy produkcji piwa.

Od połowy XIX wieku Łazy zaczęły się przekształcać w osadę przemysłową. Duży wpływ na rozwój miejscowości miało wybudowanie kolei warszawsko-wiedeńskiej oraz rozwój przemysłu w rejonie Zagłębia Dąbrowskiego. W 1850 roku uruchomiono pierwszy przystanek kolejowy. W roku 1885 istniały dwie cegielnie, które zatrudniały mieszkańców okolicznych wiosek. W 1887 roku powstała cegielnia Jungstera, a w roku 1898 Fabryka Cementu Towarzystwa Akcyjnego Portland-Cement Łazy. Z tego okresu pochodzą liczne w okolicy glinianki. Powstały też zakłady przerobu drewna, wapienniki i dwa tartaki. Istnienie cementowni i cegielni przyczyniło się do dalszego, szybkiego rozwoju miejscowości.

W 1920 roku Łazy były już dużą wsią. W latach 1917 - 18 wybudowano kaplicę, a w 1920 roku erygowano parafię pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego. Wokół tej kaplicy w roku 1934 rozpoczęto budowę nowej świątyni, istniejącej do dzisiaj.

W 1930 roku Łazy liczyły już około 1580 mieszkańców, z których sporą część stanowiła ludność pochodzenia żydowskiego. W tym okresie nastąpił dalszy rozwój miejscowości - powstało wiele zakładów usługowych, rzemieślniczych i handlowych. W okresie międzywojennym wybudowano Fabrykę Wyrobów Ogniotrwałych Szamot oraz Łazowskie Zakłady Ceramiczne, które pracowały w oparciu o miejscowe złoża mineralne.

 

Stara Cementownia - 1942 r. foto: Ferdynand Prochaska 

 

W czasie II wojny światowej w 1941 roku obok parowozowni hitlerowcy założyli obóz pracy przymusowej dla Żydów, którzy byli zatrudniani na tzw. posterunkach żydowskich i przy budowie wieży ciśnień. Obóz został całkowicie zniszczony w 1944 roku.

Po odzyskaniu niepodległości w 1945 roku Łazy liczyły 1020 mieszkańców. Nastąpił okres dalszego systematycznego rozwoju miejscowości. Zmodernizowano ulice, założono urządzenia komunalne i socjalne, wybudowano duży budynek szkoły podstawowej. Powojenna urbanizacja Łaz i wyraźna zmiana struktury zawodowej ludności sprawiły, że 1 stycznia 1956 roku miejscowość została podniesiona do rangi osiedla, a 11 lat później 1 stycznia 1967 roku otrzymała prawa miejskie.

Obiekty historyczne i zabytkowe

Teren lokomotywowni w Łazach
Na terenie lokomotywowni w Łazach znajdują się zabudowania z końca XIX wieku. Zostały one przebudowane około 1920 roku, ale zachowano historyczne rozplanowanie obiektów. Szczególnie cenna jest wieża ciśnień o konstrukcji murowanej, ceglanej. Pozostałe elementy zabudowy, które zostały wyznaczone do pełnej ochrony konserwatorskiej, to m.in.: hala lokomotywowni z 1922 roku, nastawnia ŁB13 z 1920 roku, wartownia z 1902 roku, schronisko służby manewrowej z 1912 roku, budynek biurowy lokomotywowni z 1942 roku oraz obiekty wagonowni z lat 1941 - 42.